इलाममा अदुवाको मूल्य आकर्षक, किसान व्यावसायिक खेतीतर्फ

माङसेबुङ गाउँपालिका–२ का किसान देशराज लिम्बूले गत वर्ष अदुवा बिक्रीबाट रु तीन लाख १५ हजार आम्दानी गरेका थिए। उनले पाँच रोपनी क्षेत्रफलमा अदुवाखेती गरी ९० मन उत्पादन गरेका थिए । उत्पादित अदुवामध्ये २० मन बीउका लागि राखेर बाँकी अदुवा प्रतिमन रु चार हजार ५००का दरले बिक्री गरेका थिए ।

गत वर्षको मूल्य र उत्पादनबाट उत्साहित लिम्बूले यस वर्ष पनि २० मन बीउ रोपेका छन् । यसपटक करिब १२० मन अदुवा उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेका उनले गत वर्षकै हाराहारीमा मूल्य पाए रु पाँच लाखभन्दा बढी आम्दानी गर्ने अपेक्षा गरेका छन् ।

माङसेबुङ–२ कै किसान राजकुमार राईले गत वर्ष ५० मन अदुवा बिक्री गरेर रु दुई लाखभन्दा बढी आम्दानी गरेका थिए । यस वर्ष उनले २० मन बीउ रोपेका छन् । अदुवाबाट हुने आम्दानीले परिवारको घरखर्च तथा छोराछोरीको पढाइ खर्च धान्दै आएका राईले यस वर्ष खेती विस्तार गरेकाले आगामी वर्षदेखि केही रकम बचत गर्न सकिने अपेक्षा गरेका छन् ।

माङसेबुङ-३ का किसान तेजु राईले पनि यस वर्ष ६० मन अदुवा रोपेका छन् । उनले १० रोपनीमा व्यावसायिक अदुवाखेती सुरु गरेका हुन् । किसानमा अदुवाखेतीप्रति आकर्षण बढेपछि आफू पनि व्यावसायिक उत्पादनमा लागेको उनले बताए । आकर्षक आम्दानी हुन थालेपछि धानलगायत अन्य बाली छाडेर किसान अदुवाखेतीतर्फ लाग्न थालेको उनको भनाइ छ ।

उत्पादनको समयमा प्रतिमन रु चार हजार ५०० सम्म पुगेको अदुवाको मूल्य अहिले माउ अदुवामा अझ बढेको छ । हाल माउ अदुवा प्रतिमन रु सात हजारसम्म पुगेको कृषि ज्ञान केन्द्रले जनाएको छ । माउ अदुवा झापाको धुलाबारीमा प्रतिमन रु सात हजारसम्म कारोबार भइरहेको छ भने इलाममा करिब रु छ हजारमा किनबेच भइरहेको स्थानीय व्यापारी राम जवेगूले बताए ।

माउ र बच्चा अदुवाको छुट्टाछुट्टै मूल्य पाइने भएकाले किसानलाई अदुवाखेतीबाट दोहोरो फाइदा हुने व्यापारी जवेगूको भनाइ छ ।

इलामका किसानले ठूलो (भैँसे), मझौला र सानो गरी तीन प्रकारका अदुवाखेती गर्दै आएका छन् । भदौसम्म माउ अदुवा बिक्री हुने भए पनि अदुवाको मुख्य उत्पादन तथा बिक्रीको समय कात्तिकदेखि जेठसम्म रहने गरेको छ ।

इलाम बजारसँगै बिब्ल्याँटे, मङ्गलबारे, गजुरमुखी, चतुरे, माङसेबुङ, पशुपतिनगर, दानाबारी र हर्कटेललगायतका बजारमा जिल्लामा उत्पादित अदुवा खपत हुने गरेको छ ।

कृषि ज्ञान केन्द्रका अनुसार इलाममा हाल तीन हजार २२१ हेक्टर क्षेत्रफलमा व्यावसायिक अदुवाखेती हुँदै आएको छ । गत वर्ष जिल्लामा ५० हजार ६२० मेट्रिक टन अदुवा उत्पादन भएको थियो । अदुवाको मूल्यमा देखिएको आकर्षणसँगै यस वर्ष खेतीको क्षेत्रफल र उत्पादन अझ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।